VĨNH HẰNG

Ta thường nhầm vĩnh hằng với sự kéo dài mãi mãi trong thời gian. Nếu có điều gì đó tồn tại mãi mãi trong thời gian thì đó thực sự là một thảm họa, vì vậy đừng mong cầu điều gì tồn tại mãi mãi theo nghĩa đó. Nhưng vĩnh hằng thì con người hoàn toàn có thể trải nghiệm, bởi vĩnh hằng không phải là điều siêu thực. Vính hằng cũng không phải là “mãi mãi theo thời gian”, mà là một trạng thái hoàn toàn không còn thời gian.

Chỉ cần sự chú tâm được tập trung trọn vẹn vào một thứ duy nhất — ngay lúc này và tại đây — không còn mắc kẹt trong suy tư nào khác, ta lập tức chạm tới vĩnh hằng. Khi ấy, thời gian dường như không còn tồn tại. Chẳng hạn, khi một ca sĩ trên sân khấu, toàn bộ sự chú tâm và cảm xúc chỉ còn trong các giai điệu, ngay lúc đó, đối với anh ta thời gian không còn tồn tại, anh ta đang trải nghiệm vĩnh hằng.

Ta hoàn toàn có thể chủ động trải nghiệm vĩnh hằng trong bất cứ việc gì, kể cả trong hoạt động tại nơi làm việc. Nếu ta nhất tâm với chỉ một việc trong một lúc, dành trọn năng lượng cho nó, không còn bị thời gian tâm lý chi phối, khi đó ta đã ở trong vĩnh hằng. Khả năng sống trong vĩnh hằng chính là khả năng sống hạnh phúc và làm việc hiệu quả thực sự.

Trong trạng thái vĩnh hằng không còn già hay trẻ, sớm hay muộn, kịp hay trễ, cao hay thấp, giàu hay nghèo, đẹp hay xấu, sống hay chết… Chỉ còn một việc duy nhất, là việc đang diễn ra ngay lúc này và ở đây, và mọi chú tâm của ta hoàn toàn ở trong đó.

Ta có thể luyện tập trạng thái này bằng cách để tâm quan sát chính mình: suy ngẫm và nhìn rõ những lo lắng trong lòng, làm sáng tỏ chúng, rồi đưa tâm trở lại trọn vẹn với hoạt động đang diễn ra. Khi khả năng sống trong vĩnh hằng tăng lên thì mọi khía cạnh của đời sống đều trở nên hiệu quả hơn. Mọi cảm giác áp lực hay bận rộn đều giảm đi, vì trong mỗi khoảnh khắc tâm chỉ hướng tới một việc duy nhất.

Thực ra khi làm việc, chỉ khoảng một phần tư năng lượng của ta dành cho việc đang làm; ba phần tư còn lại bị tiêu hao trong sự thôi thúc của ảo giác thời gian: lo lắng về những việc chưa làm, sợ không kịp, sợ trễ hạn…, nên ta luôn thấy mình có quá nhiều việc cùng một lúc. Áp lực này làm ta kiệt sức, năng lượng để xử lý công việc ngay trong hiện tại sẽ không còn đủ vì vậy chất lượng công việc cũng không cao.

Nhưng dù ta có cảm thấy như thế nào, thì ta cũng chỉ có thể làm được một việc trong một thời điểm, không thể khác. Nếu dẹp bỏ ảo tưởng về thời gian trong đầu và đưa toàn bộ năng lượng trở lại với “việc đang làm ngay lúc này” thì cảm giác bận rộn và áp lực sẽ lập tức tan biến. Khi ấy ta chỉ còn thấy một việc duy nhất, đó là việc đang làm. Đây là một trạng thái rất kỳ diệu. Tuy nhiên, việc chạm tới trạng thái này cần phải được rèn luyện và trau dồi liên tục.

Ta có thể dùng mùa quyết toán để luyện tập khả năng sống trong vĩnh hằng. Cứ theo nguyên tắt làm một việc tại một thời điểm, dành toàn bộ chú tâm và năng lượng cho việc đó. Nếu có việc gấp xen vào và ta phải chuyển sang làm nó, thì hãy dừng hẳn việc đang làm rồi lại tiếp tục nguyên tắc “một việc một lúc” cho việc mới này – khi đó việc mới này là đối tượng ta cần dành trọn chú tâm. Chỉ cần tránh nhảy qua nhảy lại quá liên tục.

Làm như vậy, trong một ngày từng việc một sẽ hoàn tất khi nào ta cũng không hay. Ta có thể hoàn thành rất nhiều việc mà không cảm thấy bận rộn gì. Bởi trong toàn bộ quá trình, mọi chú tâm và năng lượng luôn được đặt hết trong công việc duy nhất.

Điều cần nhận ra là, dù ta có cảm thấy bận rộn, lo lắng như thế nào thì một ngày cũng chỉ có 8–10 tiếng làm việc, không hơn. Thời gian đồng hồ là thật, còn thời gian trong đầu chỉ là ảo giác về tương lai. Ta đang làm việc này nhưng trong đầu luôn có một núi việc khác ở tương lai. Chính ảo giác đó khiến ta lo âu, nặng nề và kiệt quệ.

Ta giống như người khiêng một xô nước: nếu dùng đủ lực của toàn thân, cả hai tay với đủ mười ngón nắm chặt lấy cái xô, ta thấy rất bình thường. Nhưng nếu chỉ dùng ba ngón để khiêng, bảy ngón còn lại chỉ gồng lên nhưng không làm gì cả, thì cùng một xô nước ấy sẽ trở nên rất nặng, thậm chí ta sẽ không thể chịu nỗi. Năng lượng của chúng ta thực sự luôn bị xé nát ra như thế bởi ảo giác của thời gian trong đầu.

Có một môn đệ hỏi Chúa Giê-su:

“Thưa thầy, làm sao chúng ta có thể vượt qua ngọn núi kia? Nó quá cao và hiểm trở.”

Chúa Giê-su bước một bước rồi nói:

“Con sẽ vượt qua nó bằng bước này.”

Ngài lại bước thêm một bước nữa:

“Và bước này.”

Ngài nói tiếp: chỉ cần chú tâm vào từng bước chân, đừng dành năng lượng cho ngọn núi, thì con sẽ thấy mình đã ở bên kia núi khi nào không hay.

Trong câu chuyện ấy, hình ảnh về ngọn núi cao và hiểm trở trong đầu chính là thứ chiếm ba phần tư năng lượng của ta. Ý nghĩ “biết bao giờ mới vượt qua nổi” chính là gánh nặng của ảo giác thời gian tâm lý. Nếu loại bỏ nó, ta sẽ lập tức ở trong vĩnh hằng — trong từng bước chân của hiện tại.

Khi hoạt động tất nhiên ta vẫn sẽ mệt, nhưng đó chỉ đơn thuần là cái mệt vật lý. Tuy nhiên, cái mệt này lại đem lại cảm giác rất khoan khoái, dễ chịu, nó không làm ta kiệt quệ như cái mệt từ gánh nặng của lo âu áp lực khi trong tâm luôn gánh ảo giác về thời gian. Như khi ta chơi thể thao đến rã rời, hay khi dọn nhà, khiêng vác đồ xong cơ thể cũng rã rời, nhưng cảm giác lại rất thoải mái, dễ chịu.

Cái mệt vật lý đơn thuần chỉ làm ta mạnh thêm, nên đừng sợ nó. Nhưng cái mệt từ áp lực và lo sợ do gánh ảo giác về thời gian mới là điều đáng sợ, vì nó có thể kéo sập con người trong mọi hoạt động.

                                                                                                                                                                                                                         VIỆT